EU-Commissie ziet experimentele fase CO2-quota niet zitten

De Europese Commissie ziet het niet zitten om vanaf 2010 een experimentele Europese reserve met CO2-quota in het leven te roepen. Dat heeft de woordvoerster van Europees commissaris voor Milieu Stavros Dimas verklaard. Premier Guy Verhofstadt had dit voorstel vorige week gelanceerd met het oog op de investeringsplannen van staalbedrijf ArcelorMittal in Luik. “Het Europese systeem voor de handel in uitstootrechten voor CO2 kan pas na 2012 gewijzigd worden, want de economische spelers hebben nood aan een duidelijk kader om de stabiliteit van de markt te verzekeren”, zei de woordvoerster van Dimas. “Het aanleggen van een communautaire reserve vanaf 2010 is dus niet mogelijk”, voegde ze eraan toe.

Vorige week sprak Verhofstadt in de marge van de informele Europese top in Lissabon met Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso over een andere benadering van het protocol van Kyoto. Momenteel worden de inspanningen in het kader van het protocol verdeeld onder de lidstaten. Vanaf 2012, wanneer de nieuwe fase van Kyoto in werking treedt, zou de nationale benadering vervangen kunnen worden door een Europese, met een sectoriële opsplitsing van de quota’s en een reserve op Europees vlak.

Verhofstadt drong bij Barroso aan op een experimentele fase vanaf 2010. Op die manier zou ArcelorMittal vanaf 2010 aanspraak kunnen maken op bijkomende uitstootrechten. Die heeft het bedrijf nodig om zijn investeringsplannen in Luik te realiseren. De onderneming sluit alvast uit dat ze de noodzakelijke rechten gaat aankopen op de markt. Dat zou ongeveer 90 miljoen euro per jaar kosten. Donderdagochtend bespreekt de Waalse minister van Milieu, Benoit Lutgen, het dossier met eurocommissaris Dimas. (belga/dm)

Olieproductie is al over haar top: schaarste op komst

De wereldproductie van olie heeft in 2006 een absolute piek bereikt en zal nu enkel nog afnemen. In 2030 zal de productie gehalveerd zijn.

Dat voorspelt de Energy Watch Group (EWG) op een conferentie in Londen. Volgens het EWG zal de daling voor een tekort zorgen dat niet op te vangen is met andere fossiele brandstoffen, nucleaire of alternatieve energie.

Volgens de cijfers van de EWG produceerde de wereld in 2006 zo’n 81 miljoen vaten per dag. In 2020 zullen dat er nog slechts 58 miljoen zijn, in 2030 39 miljoen of een halvering tegenover nu.

De prognose staat in schril contract met die van het Internationaal Agentschap van Energie (IAE). Die voorspelt in 2020 een productie van 105 miljoen vaten per dag en in 2030 van 116 miljoen vaten. Volgens het EWG stuurt het IAE een gevaarlijke boodschap de wereld in door te stellen dat dat de olietoevoer zal verbeteren. Daardoor zou de industrie de nodige structurele maatregelen niet nemen. Volgens de Britse econoom David Fleming bestaat het risico op sociale onrust als regeringen zich niet voorbereiden op een overschakeling naar andere energiebronnen.

“Te weinig, te laat”

“De Organisatie van Olie Exporterende Landen (Opec) moet meer olie produceren indien ze wil dat de prijzen opnieuw dalen”. Dat heeft het Centre for Global Energy Studies (CGES) maandag aangekaart in zijn maandelijks rapport. Volgens de studiegroep zijn de hoge olieprijzen gekoppeld aan een onvoldoende bevoorrading.

Volgens CGES is een verhoging van de olieproductie met 500.000 vaten per dag, beloofd door de Opec tegen 1 november, “veel te weinig en veel te laat”. De herfst is er, de vraag bereikt een hoogtepunt, en de voorraden zullen de vraag niet kunnen beantwoorden.

Klimaatverandering nu al groot risico volgens wetenschapper

Een Australische wetenschapper, Tim Flannery, waarschuwt dat het broeikaseffect tien jaar eerder dan aanvankelijk werd gedacht de grens van gevaarlijke klimaatveranderingen is gepasseerd. Flannery baseert zijn uitspraken op de gegevens in het nieuwe rapport van het Intergouvernementeel Panel voor Klimaatverandering (IPCC) van de Verenigde Naties, dat officieel in november wordt gepubliceerd.

Flannery zei tegenover de Australische omroep ABC dat uit de nieuwe cijfers blijkt dat klimaatverandering nu al een groot risico is, “en niet volgend jaar of het volgende decennium”. Volgens de klimatoloog bedroeg de vervuiling van de atmosfeer met broeikasgassen midden 2005 455 deeltjes per miljoen.

“We dachten dat we die drempel over ongeveer een decennium zouden bereiken, dat we zoveel tijd hadden”, zei Flannery. “Het betekent dat het erger is dan werd gedacht, erger dan het ergste scenario dat we ons in 2001 konden voorstellen.”

Economische groei verantwoordelijk

Flannery meent dat de economische groei in China en India en de voortgaande groei in de rijke landen verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling. “Het is een wereldwijd probleem. We hebben overal groeiende economieën gehad, en we baseren die groeiende economische activiteit nog altijd op fossiele brandstoffen. Het metabolisme van die economie ligt nu op een ramkoers met het metabolisme van onze planeet.”

Flannery hoopt dat de nieuwe gegevens het gevoel van urgentie op de eerstvolgende VN-klimaattop, in december in Bali, zullen vergroten. In Bali zal worden onderhandeld over een nieuw klimaatverdrag ter vervanging van het Kyoto-protocol uit 1997, dat in 2012 afloopt. (novum/dm)

Ongewoon warm in poolgebied ten noorden van Canada

In het poolgebied ten noorden van Canada is het zeker aan het begin van deze zomer uitzonderlijk warm geweest. Dit meldden onderzoekers van de Universiteit van Ontario in de Britse krant The Independent

Het werd in juli verscheidene keren 22 graden Celcius op Melville Island. Deze plek in het uiterste noorden van Canada geldt als een van de koudste van het Noord-Amerikaanse continent. De onderzoekers waren er met dikke kleren en warme mutsen neergestreken. Begin juli was het er dagenlang 15 graden, minstens vijf graden meer dan normaal, en soms zelfs 22 graden.

Het landschap leek niet overweg te kunnen met de zachte zomer. Professor Scott Lamoureux omschreef „catastrofale modderstromen en aardverschuivingen als gevolg van de ongewone dooi. Het landschap werd letterlijk voor onze ogen uiteengescheurd,” aldus de professor. Volgend jaar gaan ze er in augustus en september heen voor meer onderzoek naar de zomer en nazomer in het Poolgebied.

Melville Island ligt aan de wateren tussen westelijk Groenland en het noorden van Alaska die recent voor het eerst als bevaarbaar werden bestempeld. De voorheen dichtgevroren wateren kunnen ontdooid de scheepvaart revolutionair vergemakkelijken tussen Azie en Europa. (anp/dm)

Klimaatopwarming veroorzaakt migratie

De klimaatopwarming doet de migratie dramatisch toenemen. Dat heeft het hoofd van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) vandaag gezegd bij de opening van de vergadering van de organisatie in Geneve.

Hoog Commissaris Antonio Guterres wees op de uitbreidende woestijnen, het stijgende zeeniveau, het watertekort en de politieke conflicten. “Deze eeuw is er een van volksverhuizingen”, aldus Guterres, die eraan toevoegde dat sommige oorzaken wel de bevoegdheden van het UNCHR-mandaat te boven gaan.

“Veel mensen verhuizen simpelweg om niet te sterven van de honger. Wanneer verhuizen geen optie is maar een noodzaak, gaat het om meer dan armoede. Bijna elk model van klimaatverandering wijst op uitdijende woestijnen, met vernietigende gevolgen voor bevolkingen in veel gebieden”, aldus nog Guterres.

Volgens Guterres zijn er nieuwe strategieën nodig om de effecten van klimaatopwarming aan te pakken: “Voor elke centimeter dat het zeeniveau stijgt, komen er een miljoen migranten bij. De internationale gemeenschap lijkt niet in staat dit beter aan te pakken dan conflicten of vervolgingen”. (dpa/dm)

Europees CO2-plan luchtvaart stuit op internationaal verzet

De internationale gemeenschap is het niet eens geraakt over een strategie om de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) in de luchtvaartsector aan te pakken. Dat bleek na afloop van een bijeenkomst van de internationale organisatie voor burgerluchtvaart (ICAO) in het Canadese Montreal. De Europese Unie wil de luchtvaartmaatschappijen CO2-uitstootrechten opleggen, maar stuit op zwaar verzet bij belangrijke partners als de VS.

“We vinden dat de internationale gemeenschap een akkoord zou moeten bereiken over een effectief mechanisme om de uitstoot aan te pakken. We zijn ontgoocheld over het resultaat en vinden dat de ICAO afstand heeft gedaan van de leidende rol die het protocol van Kyoto haar toebedeelde”, verklaarde topman Luis Fonseca de Almeida van de Portugese organisatie voor burgerluchtvaart namens het EU-voorzitterschap.

Ook eurocommissaris voor Transport Jacques Barrot stak na afloop van de bijeenkomst zijn ontgoocheling niet onder stoelen of banken. “Het palmares van de ICAO inzake de uitstoot van vliegtuigen is simpelweg niet goed genoeg”, zei de Fransman. Volgens een mededeling van de Commissie weigerde een meerderheid van de delegaties “betekenisvolle doelstellingen” vast te leggen om de uitstoot van de luchtvaart in te perken.

Uitstootrechten

Voornaamste twistpunt op de bijeenkomst in Montréal was het plan van de EU om vanaf 2012 CO2-uitstootrechten op te leggen aan alle luchtvaartmaatschappijen die van en naar Europa vliegen. Volgens de Commissie probeerden sommige delegaties een vetorecht af te dwingen over de plannen van andere delegaties om een uitstoothandel te lanceren. De Europeanen hebben echter formeel voorbehoud aangetekend tegen dat voorstel.

Een Europese uitstoothandel stuit op zwaar verzet bij luchtvaartmaatschappijen en bij landen als China en de VS. Zij achten de unilaterale lancering van zo’n regime illegaal. De EU stelt dan weer dat alle in Europa opererende maatschappijen over dezelfde kam geschoren moeten worden. Zoniet dreigt concurrentievervalsing. Experts vrezen dat het meningsverschil wel eens op een juridische veldslag kan uitdraaien indien de EU vasthoudt aan haar plannen.

Het interne Europese debat is echter nog niet afgelopen. In het Europese Parlement heeft de transportcommissie veel toegevingen aan de industrie gedaan en ook de lidstaten zitten niet helemaal op dezelfde golflengte. Het is immers een publiek geheim dat lidstaten als Groot-Brittannië en Spanje, die een belangrijke rol spelen in de Transatlantische luchtvaart, meer begrip hebben voor de Amerikaanse bezwaren. (belga/dm)

Meerderheid mensheid erkent klimaatopwarming en wil actie

In vele landen, waaronder ook China, Brazilië en Indonesië, is een grote meerderheid van de bevolking overtuigd van de rol die de mens speelt bij het opwarmen van de aarde en wil die meerderheid ook dat dringend actie tegen de verandering van het klimaat wordt ondernomen. Dat blijkt uit een peiling van de BBC World Service.

Voor de peiling werden in 21 landen in totaal 22.000 mensen naar hun mening gevraagd. Van de respondenten bleek nagenoeg viervijfde (79 procent) overtuigd van de menselijke rol -waaronder “industrie en transport”- bij de klimaatwijziging. Negen van de tien vindt het nodig dat “actie” wordt ondernomen; tweederde zegt zelfs dat het probleem dringend en ingrijpend moet worden aangepakt.

Gemiddeld is nog amper zes procent van de wereldbevolking van mening dat helemaal geen actie ondernomen hoeft te worden. Een kwart van de respondenten denkt dat met een “beperkt optreden” het probleem wel van de baan komt.

Volgens voorzitter Doug Miller van het peilingsinstituut Globescan, dat de peiling uitvoerde, heeft het groeiende bewustzijn van de realiteit van de ‘global warming’ bij veel mensen de gevoelige snaar, het eigenbelang, geraakt. “De impact van het onregelmatige weer op hun eigendom, henzelf, hun land is voor alle mensen over de wereld reëel en voelbaar”, aldus Miller.

Driekwart van de respondenten wil een internationaal akkoord over beperking van de uitstoot van broeikasgassen dat ook de zogenaamde ontwikkelingslanden omvat. In ruil voor die medewerking moeten de Derdewereldlanden dan wel financiële en technologische steun van het rijke Noorden krijgen. (belga/dm)

Plankton nieuwste wapen in strijd tegen klimaatverandering

Amerikaanse wetenschappers debatteren over een plan om de opwarming van de aarde tegen te gaan door miljoenen ton ijzer in de oceanen te droppen, zodat de chemische samenstelling van het zeewater verandert. Dat schrijft de Sunday Times.

Die “fertilisatie van de oceaan” vormt deze week het gespreksthema op een internationale conferentie georganiseerd door het Amerikaanse Oceanografisch Instituut. Er zal vooral worden gepraat over experimenten die onlangs werden uitgevoerd door de Amerikaanse firma Planktos, die eerder dit jaar tonnen ijzerdeeltjes liet zinken in de Stille Oceaan en daarmee zorgde voor een sterke aangroei van plankton in het water.

Dat plankton, aldus de voorstanders van massale fertilisatie, zuigt CO2 op uit het water. Wanneer het plankton afsterft en zinkt, komt de koolstofdioxide - die zo’n belangrijke rol speelt bij de klimaatverandering - diep in de zeebodem terecht. Om daar nooit meer uit te komen en dus geen schade aan te richten in de atmosfeer.

Fertilisatie

Dat plankton CO2 opneemt en dat het dumpen van ijzer in het water de groei van plankton bevordert, wordt niet aangevochten. Maar zoals de komende dagen zal blijken, vormen de gevolgen van die fertilisatie een omstreden onderwerp. Sceptici onderstrepen namelijk dat de hoeveelheid CO2 die uiteindelijk in de zeebodem onschadelijk wordt gemaakt sterk uiteenloopt, zodat deze aanpak geen garanties biedt.

Tijdens de conferentie zal het standpunt van Planktos - “een ton ijzer kan 100.000 ton opgelost CO2 weghouden uit de atmosfeer” - frontaal botsen met dat van kritische wetenschappers - “er is geen enkel bewijs voor de stelling dat plankton CO2 in de zeebodem opsluit”.

Het wordt hoe dan ook een drukke klimaatweek, want terwijl er geruzied wordt over fertilisatie, wordt in de Verenigde Naties een groot klimaatdebat gehouden. Bovendien gaat Bush afzonderlijk vergaderen met leiders van geïndustrialiseerde landen over wat er moet gebeuren met ons klimaat. (belga/dm)

Ban Ki-moon wil meteen actie tegen klimaatsverandering

Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties heeft op een eendagse conferentie van de volkerenorganisatie in New York de wereldleiders tot onmiddellijke actie tegen “de uitdaging zonder voorgaande”, de opwarming van de Aarde, opgeroepen.

“Klimaatsverandering en het antwoord dat wij er op zullen geven, definieert ons, ons tijdperk en zal de globale erfenis vastleggen die wij achterlaten voor toekomstige generaties”, zei hij op een nooit geziene top over klimaatsverandering, in aanwezigheid van 80 staatshoofden of regeringsleiders. Onder hen niet de Amerikaanse president George Bush die donderdag en vrijdag zijn eigen klimaatconferentie organiseert met als deelnemers enkel de zestien grootste vervuilers.

“De uitdaging zonder voorgaande van de klimaatsverandering vergt actie zonder precedent. En het opnemen van verantwoordelijkheid zonder voorgaande. Uw leiderschap”, zei Ban. “Wij weten genoeg om te handelen. Wat we niet hebben, is tijd”.

“De tijd van twijfelen is voorbij. De intergouvernementele groep van de VN omtrent klimaatsverandering heeft eenduidig gezegd dat ons klimaat opwarmt en dat dit rechtstreeks met de activiteiten van de mens te maken heeft”. Volgens Ban is de strijd tegen de opwarming te bekostigen en bestaat er al technologie voor het terugdringen van de emissie van CO2. Hij riep de landen op “creatief” te zijn in het vinden van middelen om die uitstoot te verminderen.

De conferentie van een dag loopt vooruit op de kritische bijeenkomst van december in Bali, waar onderhandelaars zich zullen buigen over een opvolger voor het protocol van Kyoto, dat in 2012 afloopt.

Met de blik op Washington gericht maakte de secretaris-generaal duidelijk dat bescherming van het klimaat onder het dak van de Verenigde Naties zal gebeuren. “Geen enkele natie kan het probleem alleen aanpakken”, zei hij.

Milieubeschermers vrezen dat het initiatief van Bush de onderhandelingen binnen de VN omtrent de opwarming van de planeet kan ondermijnen. De VS leggen ook het protocol van Kyoto naast zich neer. (dpa/dm)

Recordhoeveelheid ijs gesmolten aan de Noordpool

Dit jaar is tijdens de zomermaanden een recordhoeveelheid ijs gesmolten aan de Noordpool. Liefst 2,61 miljoen vierkante kilometer pakijs verdween, meer dan gemiddeld tijdens deze periode van het jaar. Dat komt overeen met tien maal de oppervlakte van het Verenigd Koninkrijk, zo melden Amerikaanse wetenschappers.

De oppervlakte van het pakijs haalde een minimumrecord van 4,13 miljoen vierkante kilometer, stelden experten van het National Snow and Ice Center (NSIDC) in Boulder (Colorado).

De achteruitgang van de ijslaag op de oceaan heeft er blijkbaar enkele dagen terug zijn hoogste niveau bereikt. Sinds zondag is het ijs zich terug aan het vormen en breidt het zich terug uit onder invloed van het grote arctische koudefront. (afp)