Europees CO2-plan luchtvaart stuit op internationaal verzet

De internationale gemeenschap is het niet eens geraakt over een strategie om de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) in de luchtvaartsector aan te pakken. Dat bleek na afloop van een bijeenkomst van de internationale organisatie voor burgerluchtvaart (ICAO) in het Canadese Montreal. De Europese Unie wil de luchtvaartmaatschappijen CO2-uitstootrechten opleggen, maar stuit op zwaar verzet bij belangrijke partners als de VS.

“We vinden dat de internationale gemeenschap een akkoord zou moeten bereiken over een effectief mechanisme om de uitstoot aan te pakken. We zijn ontgoocheld over het resultaat en vinden dat de ICAO afstand heeft gedaan van de leidende rol die het protocol van Kyoto haar toebedeelde”, verklaarde topman Luis Fonseca de Almeida van de Portugese organisatie voor burgerluchtvaart namens het EU-voorzitterschap.

Ook eurocommissaris voor Transport Jacques Barrot stak na afloop van de bijeenkomst zijn ontgoocheling niet onder stoelen of banken. “Het palmares van de ICAO inzake de uitstoot van vliegtuigen is simpelweg niet goed genoeg”, zei de Fransman. Volgens een mededeling van de Commissie weigerde een meerderheid van de delegaties “betekenisvolle doelstellingen” vast te leggen om de uitstoot van de luchtvaart in te perken.

Uitstootrechten

Voornaamste twistpunt op de bijeenkomst in Montréal was het plan van de EU om vanaf 2012 CO2-uitstootrechten op te leggen aan alle luchtvaartmaatschappijen die van en naar Europa vliegen. Volgens de Commissie probeerden sommige delegaties een vetorecht af te dwingen over de plannen van andere delegaties om een uitstoothandel te lanceren. De Europeanen hebben echter formeel voorbehoud aangetekend tegen dat voorstel.

Een Europese uitstoothandel stuit op zwaar verzet bij luchtvaartmaatschappijen en bij landen als China en de VS. Zij achten de unilaterale lancering van zo’n regime illegaal. De EU stelt dan weer dat alle in Europa opererende maatschappijen over dezelfde kam geschoren moeten worden. Zoniet dreigt concurrentievervalsing. Experts vrezen dat het meningsverschil wel eens op een juridische veldslag kan uitdraaien indien de EU vasthoudt aan haar plannen.

Het interne Europese debat is echter nog niet afgelopen. In het Europese Parlement heeft de transportcommissie veel toegevingen aan de industrie gedaan en ook de lidstaten zitten niet helemaal op dezelfde golflengte. Het is immers een publiek geheim dat lidstaten als Groot-Brittannië en Spanje, die een belangrijke rol spelen in de Transatlantische luchtvaart, meer begrip hebben voor de Amerikaanse bezwaren. (belga/dm)

Meerderheid mensheid erkent klimaatopwarming en wil actie

In vele landen, waaronder ook China, Brazilië en Indonesië, is een grote meerderheid van de bevolking overtuigd van de rol die de mens speelt bij het opwarmen van de aarde en wil die meerderheid ook dat dringend actie tegen de verandering van het klimaat wordt ondernomen. Dat blijkt uit een peiling van de BBC World Service.

Voor de peiling werden in 21 landen in totaal 22.000 mensen naar hun mening gevraagd. Van de respondenten bleek nagenoeg viervijfde (79 procent) overtuigd van de menselijke rol -waaronder “industrie en transport”- bij de klimaatwijziging. Negen van de tien vindt het nodig dat “actie” wordt ondernomen; tweederde zegt zelfs dat het probleem dringend en ingrijpend moet worden aangepakt.

Gemiddeld is nog amper zes procent van de wereldbevolking van mening dat helemaal geen actie ondernomen hoeft te worden. Een kwart van de respondenten denkt dat met een “beperkt optreden” het probleem wel van de baan komt.

Volgens voorzitter Doug Miller van het peilingsinstituut Globescan, dat de peiling uitvoerde, heeft het groeiende bewustzijn van de realiteit van de ‘global warming’ bij veel mensen de gevoelige snaar, het eigenbelang, geraakt. “De impact van het onregelmatige weer op hun eigendom, henzelf, hun land is voor alle mensen over de wereld reëel en voelbaar”, aldus Miller.

Driekwart van de respondenten wil een internationaal akkoord over beperking van de uitstoot van broeikasgassen dat ook de zogenaamde ontwikkelingslanden omvat. In ruil voor die medewerking moeten de Derdewereldlanden dan wel financiële en technologische steun van het rijke Noorden krijgen. (belga/dm)

Plankton nieuwste wapen in strijd tegen klimaatverandering

Amerikaanse wetenschappers debatteren over een plan om de opwarming van de aarde tegen te gaan door miljoenen ton ijzer in de oceanen te droppen, zodat de chemische samenstelling van het zeewater verandert. Dat schrijft de Sunday Times.

Die “fertilisatie van de oceaan” vormt deze week het gespreksthema op een internationale conferentie georganiseerd door het Amerikaanse Oceanografisch Instituut. Er zal vooral worden gepraat over experimenten die onlangs werden uitgevoerd door de Amerikaanse firma Planktos, die eerder dit jaar tonnen ijzerdeeltjes liet zinken in de Stille Oceaan en daarmee zorgde voor een sterke aangroei van plankton in het water.

Dat plankton, aldus de voorstanders van massale fertilisatie, zuigt CO2 op uit het water. Wanneer het plankton afsterft en zinkt, komt de koolstofdioxide – die zo’n belangrijke rol speelt bij de klimaatverandering – diep in de zeebodem terecht. Om daar nooit meer uit te komen en dus geen schade aan te richten in de atmosfeer.

Fertilisatie

Dat plankton CO2 opneemt en dat het dumpen van ijzer in het water de groei van plankton bevordert, wordt niet aangevochten. Maar zoals de komende dagen zal blijken, vormen de gevolgen van die fertilisatie een omstreden onderwerp. Sceptici onderstrepen namelijk dat de hoeveelheid CO2 die uiteindelijk in de zeebodem onschadelijk wordt gemaakt sterk uiteenloopt, zodat deze aanpak geen garanties biedt.

Tijdens de conferentie zal het standpunt van Planktos – “een ton ijzer kan 100.000 ton opgelost CO2 weghouden uit de atmosfeer” – frontaal botsen met dat van kritische wetenschappers – “er is geen enkel bewijs voor de stelling dat plankton CO2 in de zeebodem opsluit”.

Het wordt hoe dan ook een drukke klimaatweek, want terwijl er geruzied wordt over fertilisatie, wordt in de Verenigde Naties een groot klimaatdebat gehouden. Bovendien gaat Bush afzonderlijk vergaderen met leiders van geïndustrialiseerde landen over wat er moet gebeuren met ons klimaat. (belga/dm)

Ban Ki-moon wil meteen actie tegen klimaatsverandering

Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties heeft op een eendagse conferentie van de volkerenorganisatie in New York de wereldleiders tot onmiddellijke actie tegen “de uitdaging zonder voorgaande”, de opwarming van de Aarde, opgeroepen.

“Klimaatsverandering en het antwoord dat wij er op zullen geven, definieert ons, ons tijdperk en zal de globale erfenis vastleggen die wij achterlaten voor toekomstige generaties”, zei hij op een nooit geziene top over klimaatsverandering, in aanwezigheid van 80 staatshoofden of regeringsleiders. Onder hen niet de Amerikaanse president George Bush die donderdag en vrijdag zijn eigen klimaatconferentie organiseert met als deelnemers enkel de zestien grootste vervuilers.

“De uitdaging zonder voorgaande van de klimaatsverandering vergt actie zonder precedent. En het opnemen van verantwoordelijkheid zonder voorgaande. Uw leiderschap”, zei Ban. “Wij weten genoeg om te handelen. Wat we niet hebben, is tijd”.

“De tijd van twijfelen is voorbij. De intergouvernementele groep van de VN omtrent klimaatsverandering heeft eenduidig gezegd dat ons klimaat opwarmt en dat dit rechtstreeks met de activiteiten van de mens te maken heeft”. Volgens Ban is de strijd tegen de opwarming te bekostigen en bestaat er al technologie voor het terugdringen van de emissie van CO2. Hij riep de landen op “creatief” te zijn in het vinden van middelen om die uitstoot te verminderen.

De conferentie van een dag loopt vooruit op de kritische bijeenkomst van december in Bali, waar onderhandelaars zich zullen buigen over een opvolger voor het protocol van Kyoto, dat in 2012 afloopt.

Met de blik op Washington gericht maakte de secretaris-generaal duidelijk dat bescherming van het klimaat onder het dak van de Verenigde Naties zal gebeuren. “Geen enkele natie kan het probleem alleen aanpakken”, zei hij.

Milieubeschermers vrezen dat het initiatief van Bush de onderhandelingen binnen de VN omtrent de opwarming van de planeet kan ondermijnen. De VS leggen ook het protocol van Kyoto naast zich neer. (dpa/dm)

Recordhoeveelheid ijs gesmolten aan de Noordpool

Dit jaar is tijdens de zomermaanden een recordhoeveelheid ijs gesmolten aan de Noordpool. Liefst 2,61 miljoen vierkante kilometer pakijs verdween, meer dan gemiddeld tijdens deze periode van het jaar. Dat komt overeen met tien maal de oppervlakte van het Verenigd Koninkrijk, zo melden Amerikaanse wetenschappers.

De oppervlakte van het pakijs haalde een minimumrecord van 4,13 miljoen vierkante kilometer, stelden experten van het National Snow and Ice Center (NSIDC) in Boulder (Colorado).

De achteruitgang van de ijslaag op de oceaan heeft er blijkbaar enkele dagen terug zijn hoogste niveau bereikt. Sinds zondag is het ijs zich terug aan het vormen en breidt het zich terug uit onder invloed van het grote arctische koudefront. (afp)

Zeeroute doorheen poolgebied ijsvrij door opwarming klimaat

Voor het eerst kunnen schepen van de Atlantische Oceaan boven het Noord-Amerikaanse vasteland langs naar de Stille Oceaan varen, onder meer tussen Canada en Groenland door. Het smelten van ijsmassa’s in de noordelijke zeeën maakt dat mogelijk.

Dat meldde het Europese Ruimtevaartagentschap (ESA) vrijdag op basis van satellietfoto’s. De snelheid waarmee het ijs verdwijnt, wijst er volgens sommige waarnemers op dat de opwarming van de aarde mogelijk sneller gaat dan tot dusverre is aangenomen.

De route, de noordwest-corridor, wordt al bijna dertig jaar nauwlettend in de gaten gehouden. Deze waterweg was al die tijd nooit volledig bevaarbaar.

De kortere route van Europa of het oosten van Noord-Amerika naar Oost-Azië zorgt al voor geschillen over wie er over deze nieuwe vaarroute gaat. Canada claimt dat het een Canadese zeeweg is, maar de Verenigde Staten en de Europese Unie dringen aan op een internationale benadering van het ontdooide vaarwater tussen de Labradorzee en de Beringzee.

Reders verwachten dat een doorvaart langs deze noordelijke route voor veel schepen veel korter en dus goedkoper is, omdat ze dan niet meer gebruik hoeven te maken van het Panamakanaal in Midden-Amerika.

De zeeroute boven het vasteland van Rusland is nog wel dicht. Deskundigen menen dat ook deze waterweg eerder open is dan aanvankelijk gedacht. Volgens sommige wetenschappers is de Noordpool in 2040 helemaal ijsvrij als gevolg van klimaatsveranderingen. (anp/dm)

Warmer klimaat maakt België ideaal voor topwijnen

Belgische wijnen doen het goed en gaan het in de toekomst nog beter doen. Ze profiteren van de klimaatverandering. In ons land wordt het warmer, zodat de druiven lekkerder worden, zegt Pancho Campo, voorzitter van de Spaanse wijnacademie en een gerenommeerd expert terzake.

“Klopt volledig”, beaamt Jaap van Rennes, wijnboer en eigenaar van het Wijnkasteel Genoelselderen. “Wij hebben nu het klimaat dat ze 100 jaar geleden in de Bourgogne hadden. En dat is de beste wijnstreek van Frankrijk.” (belga)

Opwarming van de aarde noopt tot aanpassingen wereldkaart

De opwarming van de aarde heeft zichtbare gevolgen voor de aarde – zo zichtbaar dat de wereldkaart moet worden aangepast. Dat blijkt maandag bij de publicatie van de nieuwe Times World Atlas.

“We zien hoe de rampzalige milieuveranderingen zich letterlijk voor onze ogen voltrekken. We moeten vrezen dat beroemde landschappen in de nabije toekomst voor eeuwig verdwenen zullen zijn”, aldus de hoofdredacteur van de atlas, Mick Ashworth.

“De contouren van bepaalde regio’s, bijvoorbeeld in Bangladesh, zijn veranderd” in vergelijking met de atlas van 2003, aldus Ashworth. “De zeespiegel stijgt met 3 mm per jaar, wat vreemde gevolgen heeft voor de kustlijn.” En de Gele Rivier, de op een na langste rivier in China, “haalt soms de zee niet, waardoor het uiterlijk van de kust verandert”.

Bepaalde grote rivieren, zoals de Rio Grande en de Colorado in de VS en de Tigris in Irak, drogen ’s zomers op bepaalde trajecten uit. Tegelijk komen delen van Bangladesh en sommige eilanden in de Grote Oceaan beetje bij beetje onder water te staan, en in Shishmaref (Alaska) verdwijnt elk jaar 3 meter kustlijn in zee. Veertig procent van alle bekende koraalriffen is reeds verwoest, en elk jaar verdwijnt 1 procent van alle tropisch regenwoud voorgoed van de aardbodem.

Andere wijzigen zijn het gevolg van meer direct toedoen van de mens. In veertig jaar tijd is driekwart van het Aralmeer verdwenen, sinds 1963 werd 95 procent van het Tsjaadmeer drooggelegd en de waterspiegel van de Dode Zee is in vijftig jaar tijd 25 meter gedaald.

Een lichtpuntje is dat de moerassen in Irak, die door Saddam Hoessein waren drooggelegd, inmiddels weer van water worden voorzien en zich beginnen te herstellen.

De Times World Atlas werd in 1895 voor het eerst gepubliceerd. [GvA]