EU-Commissie ziet experimentele fase CO2-quota niet zitten

De Europese Commissie ziet het niet zitten om vanaf 2010 een experimentele Europese reserve met CO2-quota in het leven te roepen. Dat heeft de woordvoerster van Europees commissaris voor Milieu Stavros Dimas verklaard. Premier Guy Verhofstadt had dit voorstel vorige week gelanceerd met het oog op de investeringsplannen van staalbedrijf ArcelorMittal in Luik. “Het Europese systeem voor de handel in uitstootrechten voor CO2 kan pas na 2012 gewijzigd worden, want de economische spelers hebben nood aan een duidelijk kader om de stabiliteit van de markt te verzekeren”, zei de woordvoerster van Dimas. “Het aanleggen van een communautaire reserve vanaf 2010 is dus niet mogelijk”, voegde ze eraan toe.

Vorige week sprak Verhofstadt in de marge van de informele Europese top in Lissabon met Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso over een andere benadering van het protocol van Kyoto. Momenteel worden de inspanningen in het kader van het protocol verdeeld onder de lidstaten. Vanaf 2012, wanneer de nieuwe fase van Kyoto in werking treedt, zou de nationale benadering vervangen kunnen worden door een Europese, met een sectoriële opsplitsing van de quota’s en een reserve op Europees vlak.

Verhofstadt drong bij Barroso aan op een experimentele fase vanaf 2010. Op die manier zou ArcelorMittal vanaf 2010 aanspraak kunnen maken op bijkomende uitstootrechten. Die heeft het bedrijf nodig om zijn investeringsplannen in Luik te realiseren. De onderneming sluit alvast uit dat ze de noodzakelijke rechten gaat aankopen op de markt. Dat zou ongeveer 90 miljoen euro per jaar kosten. Donderdagochtend bespreekt de Waalse minister van Milieu, Benoit Lutgen, het dossier met eurocommissaris Dimas. (belga/dm)

Klimaatverandering nu al groot risico volgens wetenschapper

Een Australische wetenschapper, Tim Flannery, waarschuwt dat het broeikaseffect tien jaar eerder dan aanvankelijk werd gedacht de grens van gevaarlijke klimaatveranderingen is gepasseerd. Flannery baseert zijn uitspraken op de gegevens in het nieuwe rapport van het Intergouvernementeel Panel voor Klimaatverandering (IPCC) van de Verenigde Naties, dat officieel in november wordt gepubliceerd.

Flannery zei tegenover de Australische omroep ABC dat uit de nieuwe cijfers blijkt dat klimaatverandering nu al een groot risico is, “en niet volgend jaar of het volgende decennium”. Volgens de klimatoloog bedroeg de vervuiling van de atmosfeer met broeikasgassen midden 2005 455 deeltjes per miljoen.

“We dachten dat we die drempel over ongeveer een decennium zouden bereiken, dat we zoveel tijd hadden”, zei Flannery. “Het betekent dat het erger is dan werd gedacht, erger dan het ergste scenario dat we ons in 2001 konden voorstellen.”

Economische groei verantwoordelijk

Flannery meent dat de economische groei in China en India en de voortgaande groei in de rijke landen verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling. “Het is een wereldwijd probleem. We hebben overal groeiende economieën gehad, en we baseren die groeiende economische activiteit nog altijd op fossiele brandstoffen. Het metabolisme van die economie ligt nu op een ramkoers met het metabolisme van onze planeet.”

Flannery hoopt dat de nieuwe gegevens het gevoel van urgentie op de eerstvolgende VN-klimaattop, in december in Bali, zullen vergroten. In Bali zal worden onderhandeld over een nieuw klimaatverdrag ter vervanging van het Kyoto-protocol uit 1997, dat in 2012 afloopt. (novum/dm)

Ongewoon warm in poolgebied ten noorden van Canada

In het poolgebied ten noorden van Canada is het zeker aan het begin van deze zomer uitzonderlijk warm geweest. Dit meldden onderzoekers van de Universiteit van Ontario in de Britse krant The Independent

Het werd in juli verscheidene keren 22 graden Celcius op Melville Island. Deze plek in het uiterste noorden van Canada geldt als een van de koudste van het Noord-Amerikaanse continent. De onderzoekers waren er met dikke kleren en warme mutsen neergestreken. Begin juli was het er dagenlang 15 graden, minstens vijf graden meer dan normaal, en soms zelfs 22 graden.

Het landschap leek niet overweg te kunnen met de zachte zomer. Professor Scott Lamoureux omschreef „catastrofale modderstromen en aardverschuivingen als gevolg van de ongewone dooi. Het landschap werd letterlijk voor onze ogen uiteengescheurd,” aldus de professor. Volgend jaar gaan ze er in augustus en september heen voor meer onderzoek naar de zomer en nazomer in het Poolgebied.

Melville Island ligt aan de wateren tussen westelijk Groenland en het noorden van Alaska die recent voor het eerst als bevaarbaar werden bestempeld. De voorheen dichtgevroren wateren kunnen ontdooid de scheepvaart revolutionair vergemakkelijken tussen Azie en Europa. (anp/dm)

Klimaatopwarming veroorzaakt migratie

De klimaatopwarming doet de migratie dramatisch toenemen. Dat heeft het hoofd van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) vandaag gezegd bij de opening van de vergadering van de organisatie in Geneve.

Hoog Commissaris Antonio Guterres wees op de uitbreidende woestijnen, het stijgende zeeniveau, het watertekort en de politieke conflicten. “Deze eeuw is er een van volksverhuizingen”, aldus Guterres, die eraan toevoegde dat sommige oorzaken wel de bevoegdheden van het UNCHR-mandaat te boven gaan.

“Veel mensen verhuizen simpelweg om niet te sterven van de honger. Wanneer verhuizen geen optie is maar een noodzaak, gaat het om meer dan armoede. Bijna elk model van klimaatverandering wijst op uitdijende woestijnen, met vernietigende gevolgen voor bevolkingen in veel gebieden”, aldus nog Guterres.

Volgens Guterres zijn er nieuwe strategieën nodig om de effecten van klimaatopwarming aan te pakken: “Voor elke centimeter dat het zeeniveau stijgt, komen er een miljoen migranten bij. De internationale gemeenschap lijkt niet in staat dit beter aan te pakken dan conflicten of vervolgingen”. (dpa/dm)

Meerderheid mensheid erkent klimaatopwarming en wil actie

In vele landen, waaronder ook China, Brazilië en Indonesië, is een grote meerderheid van de bevolking overtuigd van de rol die de mens speelt bij het opwarmen van de aarde en wil die meerderheid ook dat dringend actie tegen de verandering van het klimaat wordt ondernomen. Dat blijkt uit een peiling van de BBC World Service.

Voor de peiling werden in 21 landen in totaal 22.000 mensen naar hun mening gevraagd. Van de respondenten bleek nagenoeg viervijfde (79 procent) overtuigd van de menselijke rol -waaronder “industrie en transport”- bij de klimaatwijziging. Negen van de tien vindt het nodig dat “actie” wordt ondernomen; tweederde zegt zelfs dat het probleem dringend en ingrijpend moet worden aangepakt.

Gemiddeld is nog amper zes procent van de wereldbevolking van mening dat helemaal geen actie ondernomen hoeft te worden. Een kwart van de respondenten denkt dat met een “beperkt optreden” het probleem wel van de baan komt.

Volgens voorzitter Doug Miller van het peilingsinstituut Globescan, dat de peiling uitvoerde, heeft het groeiende bewustzijn van de realiteit van de ‘global warming’ bij veel mensen de gevoelige snaar, het eigenbelang, geraakt. “De impact van het onregelmatige weer op hun eigendom, henzelf, hun land is voor alle mensen over de wereld reëel en voelbaar”, aldus Miller.

Driekwart van de respondenten wil een internationaal akkoord over beperking van de uitstoot van broeikasgassen dat ook de zogenaamde ontwikkelingslanden omvat. In ruil voor die medewerking moeten de Derdewereldlanden dan wel financiële en technologische steun van het rijke Noorden krijgen. (belga/dm)

Plankton nieuwste wapen in strijd tegen klimaatverandering

Amerikaanse wetenschappers debatteren over een plan om de opwarming van de aarde tegen te gaan door miljoenen ton ijzer in de oceanen te droppen, zodat de chemische samenstelling van het zeewater verandert. Dat schrijft de Sunday Times.

Die “fertilisatie van de oceaan” vormt deze week het gespreksthema op een internationale conferentie georganiseerd door het Amerikaanse Oceanografisch Instituut. Er zal vooral worden gepraat over experimenten die onlangs werden uitgevoerd door de Amerikaanse firma Planktos, die eerder dit jaar tonnen ijzerdeeltjes liet zinken in de Stille Oceaan en daarmee zorgde voor een sterke aangroei van plankton in het water.

Dat plankton, aldus de voorstanders van massale fertilisatie, zuigt CO2 op uit het water. Wanneer het plankton afsterft en zinkt, komt de koolstofdioxide – die zo’n belangrijke rol speelt bij de klimaatverandering – diep in de zeebodem terecht. Om daar nooit meer uit te komen en dus geen schade aan te richten in de atmosfeer.

Fertilisatie

Dat plankton CO2 opneemt en dat het dumpen van ijzer in het water de groei van plankton bevordert, wordt niet aangevochten. Maar zoals de komende dagen zal blijken, vormen de gevolgen van die fertilisatie een omstreden onderwerp. Sceptici onderstrepen namelijk dat de hoeveelheid CO2 die uiteindelijk in de zeebodem onschadelijk wordt gemaakt sterk uiteenloopt, zodat deze aanpak geen garanties biedt.

Tijdens de conferentie zal het standpunt van Planktos – “een ton ijzer kan 100.000 ton opgelost CO2 weghouden uit de atmosfeer” – frontaal botsen met dat van kritische wetenschappers – “er is geen enkel bewijs voor de stelling dat plankton CO2 in de zeebodem opsluit”.

Het wordt hoe dan ook een drukke klimaatweek, want terwijl er geruzied wordt over fertilisatie, wordt in de Verenigde Naties een groot klimaatdebat gehouden. Bovendien gaat Bush afzonderlijk vergaderen met leiders van geïndustrialiseerde landen over wat er moet gebeuren met ons klimaat. (belga/dm)

Ban Ki-moon wil meteen actie tegen klimaatsverandering

Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties heeft op een eendagse conferentie van de volkerenorganisatie in New York de wereldleiders tot onmiddellijke actie tegen “de uitdaging zonder voorgaande”, de opwarming van de Aarde, opgeroepen.

“Klimaatsverandering en het antwoord dat wij er op zullen geven, definieert ons, ons tijdperk en zal de globale erfenis vastleggen die wij achterlaten voor toekomstige generaties”, zei hij op een nooit geziene top over klimaatsverandering, in aanwezigheid van 80 staatshoofden of regeringsleiders. Onder hen niet de Amerikaanse president George Bush die donderdag en vrijdag zijn eigen klimaatconferentie organiseert met als deelnemers enkel de zestien grootste vervuilers.

“De uitdaging zonder voorgaande van de klimaatsverandering vergt actie zonder precedent. En het opnemen van verantwoordelijkheid zonder voorgaande. Uw leiderschap”, zei Ban. “Wij weten genoeg om te handelen. Wat we niet hebben, is tijd”.

“De tijd van twijfelen is voorbij. De intergouvernementele groep van de VN omtrent klimaatsverandering heeft eenduidig gezegd dat ons klimaat opwarmt en dat dit rechtstreeks met de activiteiten van de mens te maken heeft”. Volgens Ban is de strijd tegen de opwarming te bekostigen en bestaat er al technologie voor het terugdringen van de emissie van CO2. Hij riep de landen op “creatief” te zijn in het vinden van middelen om die uitstoot te verminderen.

De conferentie van een dag loopt vooruit op de kritische bijeenkomst van december in Bali, waar onderhandelaars zich zullen buigen over een opvolger voor het protocol van Kyoto, dat in 2012 afloopt.

Met de blik op Washington gericht maakte de secretaris-generaal duidelijk dat bescherming van het klimaat onder het dak van de Verenigde Naties zal gebeuren. “Geen enkele natie kan het probleem alleen aanpakken”, zei hij.

Milieubeschermers vrezen dat het initiatief van Bush de onderhandelingen binnen de VN omtrent de opwarming van de planeet kan ondermijnen. De VS leggen ook het protocol van Kyoto naast zich neer. (dpa/dm)

Zeeroute doorheen poolgebied ijsvrij door opwarming klimaat

Voor het eerst kunnen schepen van de Atlantische Oceaan boven het Noord-Amerikaanse vasteland langs naar de Stille Oceaan varen, onder meer tussen Canada en Groenland door. Het smelten van ijsmassa’s in de noordelijke zeeën maakt dat mogelijk.

Dat meldde het Europese Ruimtevaartagentschap (ESA) vrijdag op basis van satellietfoto’s. De snelheid waarmee het ijs verdwijnt, wijst er volgens sommige waarnemers op dat de opwarming van de aarde mogelijk sneller gaat dan tot dusverre is aangenomen.

De route, de noordwest-corridor, wordt al bijna dertig jaar nauwlettend in de gaten gehouden. Deze waterweg was al die tijd nooit volledig bevaarbaar.

De kortere route van Europa of het oosten van Noord-Amerika naar Oost-Azië zorgt al voor geschillen over wie er over deze nieuwe vaarroute gaat. Canada claimt dat het een Canadese zeeweg is, maar de Verenigde Staten en de Europese Unie dringen aan op een internationale benadering van het ontdooide vaarwater tussen de Labradorzee en de Beringzee.

Reders verwachten dat een doorvaart langs deze noordelijke route voor veel schepen veel korter en dus goedkoper is, omdat ze dan niet meer gebruik hoeven te maken van het Panamakanaal in Midden-Amerika.

De zeeroute boven het vasteland van Rusland is nog wel dicht. Deskundigen menen dat ook deze waterweg eerder open is dan aanvankelijk gedacht. Volgens sommige wetenschappers is de Noordpool in 2040 helemaal ijsvrij als gevolg van klimaatsveranderingen. (anp/dm)

Warmer klimaat maakt België ideaal voor topwijnen

Belgische wijnen doen het goed en gaan het in de toekomst nog beter doen. Ze profiteren van de klimaatverandering. In ons land wordt het warmer, zodat de druiven lekkerder worden, zegt Pancho Campo, voorzitter van de Spaanse wijnacademie en een gerenommeerd expert terzake.

“Klopt volledig”, beaamt Jaap van Rennes, wijnboer en eigenaar van het Wijnkasteel Genoelselderen. “Wij hebben nu het klimaat dat ze 100 jaar geleden in de Bourgogne hadden. En dat is de beste wijnstreek van Frankrijk.” (belga)

Opwarming van de aarde noopt tot aanpassingen wereldkaart

De opwarming van de aarde heeft zichtbare gevolgen voor de aarde – zo zichtbaar dat de wereldkaart moet worden aangepast. Dat blijkt maandag bij de publicatie van de nieuwe Times World Atlas.

“We zien hoe de rampzalige milieuveranderingen zich letterlijk voor onze ogen voltrekken. We moeten vrezen dat beroemde landschappen in de nabije toekomst voor eeuwig verdwenen zullen zijn”, aldus de hoofdredacteur van de atlas, Mick Ashworth.

“De contouren van bepaalde regio’s, bijvoorbeeld in Bangladesh, zijn veranderd” in vergelijking met de atlas van 2003, aldus Ashworth. “De zeespiegel stijgt met 3 mm per jaar, wat vreemde gevolgen heeft voor de kustlijn.” En de Gele Rivier, de op een na langste rivier in China, “haalt soms de zee niet, waardoor het uiterlijk van de kust verandert”.

Bepaalde grote rivieren, zoals de Rio Grande en de Colorado in de VS en de Tigris in Irak, drogen ’s zomers op bepaalde trajecten uit. Tegelijk komen delen van Bangladesh en sommige eilanden in de Grote Oceaan beetje bij beetje onder water te staan, en in Shishmaref (Alaska) verdwijnt elk jaar 3 meter kustlijn in zee. Veertig procent van alle bekende koraalriffen is reeds verwoest, en elk jaar verdwijnt 1 procent van alle tropisch regenwoud voorgoed van de aardbodem.

Andere wijzigen zijn het gevolg van meer direct toedoen van de mens. In veertig jaar tijd is driekwart van het Aralmeer verdwenen, sinds 1963 werd 95 procent van het Tsjaadmeer drooggelegd en de waterspiegel van de Dode Zee is in vijftig jaar tijd 25 meter gedaald.

Een lichtpuntje is dat de moerassen in Irak, die door Saddam Hoessein waren drooggelegd, inmiddels weer van water worden voorzien en zich beginnen te herstellen.

De Times World Atlas werd in 1895 voor het eerst gepubliceerd. [GvA]